Leang Korn, 60, Koh Kong, March 15, 2013

លៀង កន មានអាយុ៦០ឆ្នាំ រស់នៅខេត្តកោះកុង បានផ្តល់សក្ខីកម្មនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១៣

[See English Translation Below] 

លៀង កន មានអាយុ៦០ឆ្នាំ រស់នៅខេត្តកោះកុង បានផ្តល់សក្ខីកម្មនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១៣

កំណត់ចំណាំ

បទសម្ភាសន៍នេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយ បណ្ឌិតថេរីសា ឌីលែនហ្គីស ជាអ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យ និងជា អ្នក ដឹក នាំការ សម្ភាសន៍។កញ្ញាយូ សុធារី  និង កញ្ញា ថន ស៊ីណា ជាជំនួយការគម្រោង ស្តីអំពី ការនិយាយ ពីប្រវត្តិសាស្រ្ត ផ្ទាល់របស់ស្រ្តីកម្ពុជា។ រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង©២០១៣ អត្ថបទនេះនឹងមិនត្រូវបានប្រើ បោះផ្សាយ ឬថតចំលង ដោយគ្មាន ការ អនុញ្ញាតិ  ពីអ្នក ដឹក នាំការស្រាវជ្រាវ theresa.delangis@gmail.com   ឬ(+៨៥៥ ១៧ ៥៣២ ៤១១)។

ចំលងអត្ថបទជាភាសាខ្មែរដោយ យូ សុធារី បកប្រែជាភសាអង់គ្លេសដោយថន ស៊ីណា និងធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយ បណ្ឌិតថេរីសា ឌីលែនហ្គីស

លៀង កន គឹស្ថិតនៅក្នុងយុវវ័យនៅពេលដែលខ្មែរក្រហមឡើងកាន់អំណាច។ គាត់បានប្រាប់ពីរឿងរ៉ាវដែលគាត់ត្រូវបានគេ រំលោភពីរដងដោយកម្មាភិបាលថ្នាក់ទាបរបស់ខ្មែរក្រហម។ លើកដំបូងបានកើតឡើងដោយគ្មានការរំពឹងទុកនៅពេលបញ្ចប់ ថ្ងៃធ្វើការ នៅពេលដែលគាត់ត្រូវបានគេរុញបញ្ចូលព្រៃ និងរំលោភដោយកម្មាភិបាលជាច្រើននាក់។ ការរំលោភលើកទីពីរ ក៍ជាការរំលោភដោយកម្មាភិបាលជាច្រើននាក់ដែរ ដែលពួកគេប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ក្នុងការរំលោភនេះដែរ។ ជាលទ្ធផល នៃការរំលោភគាត់ មានផ្ទៃពោះ និងត្រូវវះកាត់យកស្បូនចេញ។ គាត់ក៍បានប្រាប់ពីរឿងរ៉ាវដែលត្រូវបានសហគមន៍ គាត់ មិន ទទួល ស្គាល់បន្ទាប់ ពីការរំលោភនេះផងដែរ។ ការរំលោភលើកទីពីរបានកើតឡើងនៅជិតបញ្ចប់នៃរបបនេះទៅហើយដែល ធ្វើ ការកត់ចំនាំដោយចលនាប្រជាជនមុននឹងការចូលរាតត្បាតនៃកអទ័ពវៀតណាម។ បច្ចុប្បន្ននេះលៀង កន បានតាំង លំនៅ  នៅខេត្តកោះកុង និងបើកផ្ទះសម្រាប់ស្នាក់ និងធ្វើនំលក់នៅឯផ្សា។ គាត់ក៍មើលថែរក្សាចៅ នៅខណៈពេលដែលកូនរបស់គាត់ទៅធ្វើការនៅមណ្ឌលទេសចរណ៍។ 

អត់ទាន់បានហូបទេ ស្រាប់តែគេមកកេះ គេថាបងឲ្យហៅ ឈ្លបណា ហៅ ហៅទៅក៍ដើរតាមគេ ដើរតាមគេទៅចូលព្រៃនឹង មានអ្នកនៅខាងមុខណា អាជូននឹងនៅក្រោយយើងទេ អា ដើរនៅក្រោយយើងទេ មានអ្នកនៅខាងមុខហើយ វាតោងដៃអីចឹង អ៊ំនឹកថាប្រហែលជាអត់ស្រួលហើយ ប្រតាយប្រតប់នឹងគេណា ត្រដរណា ខ្វះ កាយ ប្រតាយមានឈ្នះគេណាអូនកាំភ្លើង វាយដាំងៗៗ ដល់ហើយជាន់ករ វាពូប វាវាយពូបនឹងជាន់ករ យើងងើបត្រដរនឹង ដកដង្ហើមនឹងណា គេថាមេចចង់ៗ ឃើញមុខហ្អេះ? មេចចង់ឃើញមុខហ្អេះ? ឈូសមួយជើងមកឡើងសឺ។ មួយជើងស្បែកជងកង់ឡាន។ មួយជើង វាជាន់ផង វាធាក់ផង វាវាយផង វាចាប់រំលោភទាល់តែបាន មិនដឹងប៉ុន្មានទៅជាប៉ុន្មាន វាចាប់ស្រាតយើងទាល់តែអស់ វាចាប់រំលោភយើងតែម្តង។ វាចាប់រំលោភអីចឹង អ៊ំដឹងតែពីរបីនាក់អីចឹង ចុះវាចាប់រំលោភហើ់យវានៅតែវាយនឹង វាមានឈប់ឯណា វានៅតែវាយនឹងដល់តែសន្លប់នៅនឹង អត់ដឹង។ ភ្ញាក់មកដឹង ខ្លួន ខ្លួនទទេរនលនៅក្នុងព្រៃម្នាក់ឯង អីចឹងអត់ផ្លូវជ្រើសរើសមិនដឹងទៅណា រាវបានខោអាវនឹង ស្លៀកនឹង អាវពាក់ត្រូវ សំពត់ស្លៀកអត់ត្រូវទេ សំពត់ស្លៀកថ្នេរចេញក្រៅ វាល្ងិតនោះរាវ។ អីចឹងឡើងមក ដើរមកដល់ភ្លឺស្រែមួយ ទំលាក់ដេកបាំងភ្លឺស្រែ ខ្លាចគេឃើញណា រត់ ភ្លឺស្រែនោះរៀងខ្ពស់បន្តិច រៀងគៀន ព្រៃបន្តិច។ រត់ទៅនោះ អឺ...ខ្លាចគេឃើញណា រត់ទៅរត់មករត់ទាល់តែភ្លឺនឹង រត់ភ្លឺទៅ  គេមិនដឹងគេដឹង ហេតុការណ៍នឹងអត់ ភ្លឺគេច្រូតស្រូវច្រូតនឹងគេទៅ ពេលបាយគេអត់ហៅស៊ីយើងអត់ទៅ បាយគេចែកនឹង របប យើងមិនមានរបបអត់ទៅ អឺ! ពេលគេធ្វើ ធ្វើទៀតទៅ ធ្វើជាមួយគេនឹងទៅ អឺ...នៅអាភូមិអូក្រសារនឹង ច្រូតច្រូតយូរណាស់ ច្រូតបៀតហើយហើយហើយនឹង ដល់មានយប់មួយច្រូតយប់ គេច្រូតទាំងថ្ងៃទាំង យប់ គេ អឺ...ប្រញាប់សម្រុកយកស្រូវទៅឧបត្ថម្ភកងទ័ព នៅជួរមុខអីចឹងណា គេច្រូត ទាំងថ្ងៃទាំងយប់ ច្រូតស្រូវ ភ្លឺឡើងតែមុខអ្នកណាជ្រុះតែមួយគួរខ្មាំងហើយ អីចឹងណា អូនហ្អើយខ្លាចគេណាស់ ខំរាវច្បូតកុំឲ្យ រាវតាំង ពី គល់មកណា ច្បូតស្រូវនឹងកាត់កុំឲ្យខ្លាចវាជ្រុះ ស្រូវខ្ញុកកាត់អាលើ មិនសល់អាក្រោម អីចឹងរាវច្បូត...កាត់ មិនឲ្យជ្រុះទេ កាត់អត់ឲ្យជ្រុះកាត់ កាត់ កាត់ ទៅព្រូស ព្រូស ព្រូស ឧបមានគេទៅណា ទៅតាមគេទៀត ទៅ ទៅទៅទៅអីចឹង អានឹងនិយាយ និយាយរំលងបាត់ហើយ និយាយជិតចប់ហើយ ចុះអូឡើងអូវាតាមគេ លោកអើយល្ងិត វាតាមគេតាមគេរហូត ដល់តែមកដល់អាដំណាក់ចង្អើរនឹង មកដល់ដំណាក់ចង្អើរនឹងដើម ឈើនឹងធំៗ ធំៗខ្ញុំថាកន្លែងណាដើមឈើធំមានអាណាដើមឈើធំមានដំណាក់ចង្អើរ ពេលយប់យើងអត់ ទាន់ដឹងអីទៅណាទេ ក៍អង្គុយគេថាពួកយើងប្រជុំ ប្រជុំ ដកខោអាវ ដកស្បោងបង្វិងទុកឲ្យ មានការអីបុរស បុរសគេមានកំលាំងជញ្ជូន យើងស្រីបើមានការអីយើងរត់យកតែខ្លួនចុះ គេថាអីចឹងណា ហេតុការណ៍មិនល្អទេ យើងប្រយ័ត្នឲ្យដេកនឹងហើយ ព្រលឹមឡើងចាំធ្វើការទៀត ខ្ញុំនឹងទៅបោស បោស ដើមឈើនឹងរៀបដេកពីរ បីនាក់នឹង ស្រាប់តែបន្តិចគេទៅហៅ គេទៅប្រមូលអាពួកប្រាំនាក់មកពីស្ទឹងកែវនឹង បានបានទាំងប្រាំនាក់ នឹង ទៅទៀត ដល់ទៅអីចឹងនឹងគេយកខោអាវអស់ហើយ គេប្រជុំអស់ហើយ ទៅដល់ចូលភូមិដើមដូងមួយ ខ្ញុំដឹងថាដើមដូងនឹងតេ ដើមដូងនឹងវាដេក ខ្ញុំទៅអង្គុយទៅដល់គេប្រជុំ មានប្រជុំណា ទៅដល់យើងឈរ ក្រុមយើងអីចឹង គេទៅដល់ គេឈរក្រុមគេ គេខ្សឹបគ្នាត្រួស ត្រួស ត្រួស មានអាមួយមកក្រោយគេ គេថាចុះ អត់ទៅទេមេចមិនទៅ ថាអីចឹងតោះយើងទៅមុខទៀតអ៊ំ តោះយើងទៅមុខទៀត ហើយយប់ហើយ ទៅណា ទៀត។ ដល់ពេលដើរអីចឹងយាយមួយនោះភ្នែកភ្លឺ...គាត់ថា អឺ...អូន អូនឯងភ្នែកភ្លឺ អូនឯងដើរមុនទៅ។ កូនឯង ខ្ញុំក៍ដើរ មុនគេ ឆ្លងប្រលាយមួយតូចហើយ ក៍ដើរកាត់ស្រែ ស្រែ ចូលព្រៃ ចូលព្រៃនឹង ព្រៃនឹងប្រហែលបួន ដប់ ជំហ៊ានទេ ដល់ពេលនោះទាក់ខ្សែធំអីចែក ខ្សែណា ខ្សែធំណាស់ទាក់ត្រឹមនេះ ទាក់ជើងនេះខ្ញុំគ្មាន បំណងស្រែកឲ្យអ្នកក្រោយដឹងថា មានខ្សែកណ្តាលផ្លូវទេ ដូចភ្ញាក់អីចឹងណា ភ្ញាក់ ចុមខ្សែ!!! ចាប់ទាញខ្ញុំ មក អាដើរក្រោយយើងនឹង ដើរនឹងមិនដឹងខ្ញុំនឹង ប្រហែលខ្ញុំដើរមួយឈ្លបដើរមួយ យាយដើរមួយឈ្លបដើរ មួយ អត់ដឹងទេ ស្មានតែដើរតគ្នាយើងទាំងអស់អីចឹង គ្រាន់តែចាប់ទាញត្មោល វាបុកមួយស្វាយកាំភ្លើង កណ្តាលខ្នងវាថា ភ្នែកមានងែងអត់មើលទេ? កូនឯងវាចាប់ទាញនឹង ហើយត្រលប់ជើងកានុងនឹងហើយ ចាប់អូសចូលព្រៃរាវ ហើយអ្នកក្រោយស្ងាត់ជ្រាប ចូលព្រៃរាវ លោកអើយបន់គុណម៉ែគុណឪទៀតហើយ ថាខ្ញុំ ច្បាស់ជាជួបទៀតហើយពេលនេះ តាំងចិត្តថាមិនតបតណា ក្រែងគេលើកលែង ក្រែងវាលើកលែង ទោសឲ្យយើងណា និយាយក៍មិននិយាយ តក៍មិនត វើកក៍មិនវើក អីចឹងវានៅតែធ្វើបាបដដែល ទៅក្នុងព្រៃនឹង អ៊ំថាពិតជាជំនាងភ្នំ ដល់ពេលអ៊ំដឹងខ្លួនអ៊ំប្រែក្រលាប់ ខ្លួននឹងវាចុក ចុកនឹងប្រែមកក្រលាប់ ខ្លួន ឯង គ្រាន់តែវើកបន្តិតទេវាក្រលាប់ នៅទេអត់ទាន់ទៅទេចាប់ដើមឈើមួយចុះរាវ រាវអាវរកខោស្លៀក អីចឹង ណាអត់ចោលឆ្ញាយទេ វាអត់ក្រវែងអាវទេ វាក្រវែងតែសំពត់អីចឹងណា ដល់ពេល ឈាម ឈាមច្រើនពេកនឹងហែក ហែកអាសំពត់ អាពតនឹងវាមានចង្កេះ ហែកចង្កេះ ចង្កេះសំពត់នឹងចង ជូតស្លឹក ឈើស្លឹកអីហើយមកចង កុំឲ្យឈាមនឹងហូរ អង្គុយ យូរណាស់នៅតែរកផ្លូវអត់ឃើញ អត់ដឹងទៅណានៅ អង្គុយផ្អែកដើមឈើនឹងនឹកឃើញថា អឺ...បើមិនទៅបើគេមកម្តងទៀតប្រហែលជាងាប់ហើយ វាវាអត់ដឹង ទៅ ណា អត់ដឹងវង្វេងអស់ អត់ដឹងទៅលិច ទៅកើតទៅជើងទៅត្បូងអីអត់ដឹងទេ ចេះតែវាមុខស្មានថាដូច យើង ទើប កើតអីចឹង ចេះតែវាទៅ វារួចផុតពីនឹងហើយកូនឯងដល់ថ្នល់ ដើរៗមក មី! មីកានកនឹងមនុស្ស ស្គាល់គ្នា អ្នកស្រុជាមួយគ្នា គ្រាន់តែក្រលេកយើងដើរមកស្ទុងៗនឹង កុំមកជិតអញ ទៅនោះទៅ ដើរមកជើងនឹង ដើមឈើមួយទៀតប្រពន្ធតាតុន សំលេងយើងស្គាល់ណា កុំមកជិតអញទៅណាទៅទៅ អឺ...ទៅទៀតហើយ ទៅដល់មួយនោះគេដេញទៅណាទៅទៅ ទៅទៀត ទៅទៀតអស់ដើមឈើហើយឈរ ដើមឈើធំនឹង ឈប់ហើយ លែងហ៊ានទៅជិតអ្នកណាហើយឈរអីចឹង។

*********************** 

Leang Korn, 60, Koh Kong, March 15, 2013

NOTE: This interview was conducted by Theresa de Langis, Ph.D., independent researcher, with You Sotheary and Thorn Sina, project assistants, for the Cambodian Women’s Oral History Project, ©2013, and may not be used, published or duplicated  without the explicit permission of the lead researcher at theresa.delangis@gmail.com (+855 (0)17 532 411).

Transcription provided by You Sotheary, and English translation provided by Thorn Sina, with editing provided by Theresa de Langis.

Leang Korn was in her late teenage years when the Khmer Rouge took power. She tells the story of her two rapes, both at the hands of low-level Khmer Rouge cadre. The first happened unexpectedly at the end of a work day, when Leang Korn was pulled into the jungle and gang raped by a group of cadre. The second incident, also a gang rape, most likely involving a foreign object, resulted in a pregnancy and, ultimately, a full hysterectomy. Her story also speaks to the rejection she faced by the community after her rape--the impact of which she describes later in her testimony as severe as the rape itself. The second incident she recounts takes place during the final frantic days of the regime marked by sudden population movements before the military invasion of Vietnam. Today, Leang Korn, relocated from her native province to Koh Kong, runs a home-stay guest house and bakes cakes for sale in the market. She also cares for her two young grandchildren while her daughter works in a nearby tourist center. 

It was the end of the day, but I had not eaten yet when the chhlop[i] called me into the forest. He walked behind me, and another guard walked in front of me. The one in front of me, he dragged me by the arm. I tried to fight with them, clawing at them with my hands, but they had guns. They beat me and threw me down to the ground, and then stepped on my neck until I couldn't breathe. They shouted, “You want to see my face? You really want to see my face?” And they kicked me until I was dizzy.

I don’t know exactly how many people raped me. They took off all my clothes and raped me. They raped me, and I know at least two or three men, and then I lost consciousness from the beating. Yes, they continued to beat me as they raped me, and then I fainted. I didn’t know anything more. When I woke up, I was naked and alone. I had no clothes on, I was in the forest alone, I had no protection. I had no idea where to go, and I could not go back to my work unit. I searched for my clothes, and found my shirt and put it on, and my skirt I just threw on any way, inside out.

I walked to the dyke of the rice paddy and hid myself, afraid that others could see me. I quietly ran to another nearby paddy that I knew had higher dykes and was closer to the forest to hide. I did not sleep. I kept running from one paddy to the other because I was afraid I would be seen. I ran until the sun rose, back and forth, I ran all night.

I wondered if the  others already knew about my story or not. In the morning, I went to harvest in the paddy, even though this was not my work unit. No one talked to me, no one asked any questions. At lunch, because I was not registered, they did not call my name to come up in line for the meal. I ate nothing that day. After the meal, when they returned to work, I worked with them again with an empty stomach.

I harvested at that village, Ou Krarsa, for a long time, until nearly the end of the harvest season. Then all of a sudden, they ordered us to continue to harvest right through the night. They were in a hurry to collect the rice to support the military [fighting against the Vietnamese invasion]. We harvested night and day, day and night, and during that time, if anyone dropped just one grain of rice, they were  accused of being an enemy and punished. I was very nervous and was careful not to drop any rice while harvesting. I did not lose a single grain of rice.

One evening, the unit was called to Dam Nak Chang Eeoh for a meeting, and I followed the others. We were told to bring all of our things, which wasn't much. When we arrived, the cadre collected our extra clothes in plastic bags. We didn't know what was happening, but the Khmer Rouge cadre told us if we faced any trouble, we should run. The men were instructed to carry the bags of clothes so the women could run faster, with empty hands. They told us, “It is no longer a stable situation, so be careful. Now go to sleep, and in the morning, we will work normally.”

I cleared an area under a tree and took some branches to make a bed on the ground to share with two or three other people. Suddenly, they called us again, and they selected five women to send to another village. I was one of the five. They packed our clothes in a plastic bag and we walked to Derm Daung village. They didn't tell us where we were going. I knew that the coconut tree here grows close to the ground, so I recognized the place.

When we arrived, there was a group of people already there.  Our cadre wanted to have a meeting with the full group, but instead the others stood apart and whispered to each other. When the last cadre finally came out of the jungle and joined the group, he pushed me and said, “Why are you standing here? Let’s go, lady!” But it was already night, where should we go?

One older woman said, “You have better vision than I do at night. You should walk before me.” I agreed and led the way. We walked, one woman, one chhlop in front, one chhlop behind. We crossed a small stream, and we walked across the rice field, and we entered the jungle. Several steps into the forest, I tripped over a booby trap[ii], and I yelled out to warn the others behind me.  Suddenly I was hit by a gun and a chhlop shouted at me, “Don’t you have eyes! That is why you are trapped now! Shut your mouth!”  I was pulled into the forest, and I prayed for my parents’ virtue to save me.[iii]  I thought, again I will be raped.  I decided not to fight back this time, and they may have mercy on me to keep my life. I dared not say a word or move. Yet, still they hurt me.

I thought maybe the Mountain Angel protected me, because when I woke up, I could move my body, so I knew I was alive. My whole body was in pain. I grabbed onto a tree and searched for my clothes, which they had not thrown too far away. I was bleeding badly, so I used some leaves to clean myself and used a part of my skirt to catch the blood coming out of me. I sat for a long time, leaning against the tree, thinking about where I could go, since if they came back again, they would surely kill me. I did not know where I was, I had lost my direction. Should I go east, west, the south or north? I did not know which way, but I had to get out of there.

I crawled like a baby to the road. Then I walked. I saw Mee Ka Nark. We knew each other from living in the same village before. She quickly glanced at me and said, “Do not stay near me. Go away!” I walked to another tree, and I heard the voice of Ta Ton’s wife saying, “Go away! Go wherever you want, but don’t stay near me!”  I met some others, and they too told me to get away. I walked until I was alone and stood under a big tree. I stopped. I dare not stay near the others.

[i] Khmer Rouge cadre security guard.

[ii] Leang Korn uses the word “cord.”

[iii] According to the Buddhist concept of karma, a parent’s virtue contributes to the merit of the child, which in turn ensures to good outcomes for the future.

   

CLICK ON AM IMAGE FOR SLIDESHOW. Photos: Theresa de Langis (c) 2013. (1) Leang Korn's colorful house; (2) Leang Korn's house, front; (3) Leang Korn's pantry; (4) taking a break during the interview; (5) view from the second floor porch; (6) nap time for the dogs; (7) photo of Leang Korn at the 2011 Women's Hearing on Sexual and Gender Based Violence During the Khmer Rouge Regime; (8) pineapple on the stem.

Photos 9 to 11 are Leang Korn during the interview. You can see the scar of a bullet wound in her chest, an event described in her full transcript.  Unfortunately, due to technical difficulties, we were not able to video Leang Korn's entire interview.